Thema's
Resoluut

Als iedereen aan zichzelf denkt, dan wordt er aan iedereen gedacht

Picture of Hanne
Column door Hanne van de Vuurst 5 Juni 2014

Elke Amsterdammer die ooit de oversteek heeft gemaakt van Amsterdam centrum naar Amsterdam Noord, of andersom, kan bevestigen dat dit de filosofie is die regeert op het wonderbaarlijke, openbare voertuig genaamd de pont. Of het nu gaat om een ritje van 5 minuten van centraal naar buiksloterweg, of om een oversteek van 15 minuten naar Ijplein; de pont brengt de meest dierlijke instincten in ons naar boven. Op de pont is dan ook geen plaats voor vriendelijkheid, behulpzaamheid of genade. Op de pont is het ieder voor zich. Op de pont is het oorlog. Hij of zij die als eerste aan de overkant is, dát is de winnaar. Punt.

Het is dinsdagavond, rond elven. De pont ligt nog stil. Vermoeide gezichten kijken ongeduldig om zich heen. Het is laat en iedereen wil naar huis. Een vrouw met een vouwfiets zucht hard. Een paar jongens rond een scooter steken hun tweede sigaret op. Een meisje vist haar telefoon uit haar tas en begint verwoed te tikken. De vrouw met de vouwfiets zucht opnieuw.

De pont begin te varen maar remt halverwege de rit plots abrupt af. Midden op het Ij begint de boot met een grote bocht achteruit te draaien. Na een halve slag stopt de boot met draaien en wordt de oorspronkelijke route hervat. Het gevolg is dat alle opvarenden nu met hun rug naar overkant gericht staan en met hun gezicht naar het vertrekpunt. In andere woorden: de eersten zijn nu de laatsten en vice versa. En omdat de pont gewoonlijk niet zomaar een halve slag draait, gebeurt er iets dat niet vaak gebeurt op de pont; er ontstaat collectiviteit. De opvarenden kijken om zich heen en maken zo waarlijk oogcontact. Wenkbrauwen worden naar elkaar opgetrokken, schouders schieten omhoog en er klinkt gegniffel. Niemand is nog bezig met de wedstrijd. Wie vooraan staat, doet er op dat moment niet meer toe. Het mysterie van de omgedraaide pont wint het van het individualisme. ‘Wat was dat?’ ‘Wat de fuck?’ ‘HUH!?’

Zodra de pont aanmeert en een bel rinkelt om aan te geven dat men kan afstappen, wordt het moment van saamhorigheid direct verbroken. De wedstrijd is weer begonnen. Voetgangers glippen door de massa heen om van de boot af te kunnen en de fietsers wurmen zich in allerlei bochten om hun fiets maar zo snel mogelijk om te kunnen draaien. De vrouw met de vouwfiets tilt geïrriteerd haar fiets op boven haar hoofd, draait hem om in de lucht en zet hem met een zucht weer neer, waarbij ze de fiets van haar buurvrouw nog een harde tik nageeft.

Wellicht was deze wedstrijd geen eerlijke. Waarschijnlijk was de vrouw met de vouwfiets de eerste geweest die avond als de stuurman niet om onverklaarbare redenen had besloten om te draaien. Maar op de pont is geen plek voor genade. Die dinsdagavond een oude man met een rollator als eerste aan de overkant. Hij is de winnaar. Punt.

Als iedereen aan zichzelf denkt, dan wordt er aan iedereen gedacht
Terug naar het overzicht