Thema's
Open

Commercie

Picture of Matthijs
Road of broken hearts door Matthijs van Maltha 12 Augustus 2016

Buiten de bus begint het landschap te veranderen. De dorre vallei kleurt langzaam groen. Tot nu toe waren er van boerderijen alleen restanten te zien geweest, als herinneringen aan mensen die hier ooit hadden geleefd. Maar nu de rivier dichter bij de zee begint te komen worden de landerijen weer onderhouden. De dode vlaktes krijgen steeds meer kleur. Tussen het groen verschijnen her en der oranje stippen. Steeds meer, links en rechts van de bus. Met mijn neus tegen het raam gedrukt probeer ik uit te vinden wat er nu werkelijk te zien valt. Sinaasappelboomgaarden, zo blijkt na wat intensief kijken. Steeds meer nemen ze het landschap over. Na enkele uren kale bergwanden en troosteloze vlaktes geen onaardig gezicht.

Nog altijd met mijn neus tegen het raam gedrukt valt mijn oog op een nieuw fenomeen. Langs de weg verschijnen steeds meer kraampjes, die aan de voorbijganger de plaatselijke oogst aanbieden. Steeds vaker lijkt de bus de kraampjes te passeren, die uiteindelijk op zichtafstand van elkaar staan. Op een afzonderlijk niveau zijn de kraampjes rijk aan producten, maar de handelaren lijken weinig moeite te doen hun kraampje van de anderen te onderscheiden. Het grootste deel van het aanbod bestaat uit sinaasappels. Daarnaast nog een kratje met wat andere vruchten en een paar glazen flessen met fruitsap. De enige variatie in het verkoopaanbod is de manier waarop dat over de kraam is verdeeld. Soms staan de flessen fruitsap bovenaan links, dan staan ze weer in het midden rechts. Her en der hangen er ook bovenin de kraam netjes met sinaasappels. Maar de subtiele verschillen slagen er slecht in te verhullen dat er geen werkelijk onderscheid bestaat tussen de kraampjes.

Het leek de weinige klanten niet veel uit te maken

Het aanbod van de kraampjes doet me denken aan de markt van Mostar. Een betonnen vlak, met her en der een paar stalen pilaren. De pilaren lijken een begin te vormen voor een overkapping over het marktterrein, maar sporen van verdere werkzaamheden ontbreken. Het was dan ook twijfelachtig of het handjevol kraampjes werkelijk een overdekking rechtvaardigde. Ook hier verschilde het aanbod van de kraampjes maar weinig van elkaar. Steeds een paar kratjes groente en fruit, die een wat verlepte indruk maakten. Verder een paar flessen met fruitsap en zelfgestookte drank. Ten slotte boden de markthandelaren er tabak aan, in zakken van een dan wel twee kilo. In een van de kraampjes werden ook nog ziplock-zakjes met zelfgestopte sigaretten verkocht. Maar meer variëteit was er niet te vinden. Het leek de weinige klanten niet veel uit te maken, en de handelaren zelf leken druk genoeg met het drinken van koffie. Ons had de markt een fles limonadesiroop opgeleverd.

Langs de weg zijn de kraampjes nu uitgegroeid tot een lange, aaneengesloten rij. Naast een van de kraampjes staat een auto stil. Een man bestudeert het productenaanbod. Hoe de individuele automobilist een keus moet maken bij welk kraampje hij zal stoppen is niet duidelijk. Het kraampje waarnaast hij zijn auto heeft stilgezet is er een in het midden van de rij. Op het oog verschilt het kraampje niet van dat wat er links of rechts van staat. Vanuit de bus hoef ik niet te beslissen waar ik zal stoppen. En ook over welk van de producten mijn interesse heeft hoef ik me niet uit te spreken. Zolang je geen behoefte hebt aan sinaasappels een fijne gedachte.

Commercie
Terug naar het overzicht