Thema's
Open

EILANDVROUW

Picture of Pien
Oerol door Pien Louw 12 Juni 2018

Ik vond het absurd. Achterhaald, Middeleeuws, vrouwonvriendelijk op een bijzonder expliciete manier; het hele idee ging er simpelweg bij mij niet in. Behalve boos was ik nieuwsgierig, want hoe was het mogelijk dat vrouwen hier anno 2018 aan mee deden? Met die aan woede grenzende verontwaardiging vertrok ik begin mei voor een weekend naar Terschelling.

Terschellingers vieren ieder jaar een feest, Sundrum. Op 6 december gaan mannen verkleed de straat op; vrouwen mogen niet meedoen. Als ze die avond toch ook de straat op gaan, mogen ze worden ‘achtervolgd of vastgebonden aan het kerkhekje’.

Ik zit tegenover een lieve vrouw. Ze is achter in de zestig en heeft mij na een kort telefoongesprek uitgenodigd in haar tuin. We kijken uit over de haven, waar net de boot vertrekt. In de felle zon vertelt ze me over de avond, meer dan veertig jaar geleden, waarop ze met twee vriendinnen Sundrum meevierde. ‘Om niet op te vallen droegen we maskers en mannenschoenen. En als we dan met iemand in gesprek raakten, verdraaiden we onze stem. Mijn vriendin rookte de hele avond sigaren.’ Ze glimlacht als ze eraan terugdenkt. ‘We waren toch een beetje gespannen, tussen al die mannen. Bang om herkend te worden. Toen we ons uiteindelijk in het café onthulden kon iedereen er om lachen. Behalve een. Die liep boos weg’, vertelt ze lachend. Maar als ik haar vraag of ze het ooit weer zou doen verdwijnt haar glimlach. Ze kijkt me strak aan en zegt: ’We waren jong en we hadden zin in een spannende avond. Maar vrouwen horen niet bij Sundrum. Dat is de traditie’.

Ik ben teleurgesteld en bozig. Ik hoopte op een verhaal over vrouwen in opstand tegen het patriarchaat; alles wat ik krijg is een anekdote over drie vriendinnen die een avond wilden lachen. Voordat ik ga vraag ik haar nog naar het kerkhekje. Ze ziet mijn bezorgdheid en belooft me dat ze dat nog nooit heeft meegemaakt.

Die middag spreek ik een andere, veel jongere vrouw. Ze staat gekleed in een blauwe overall voor haar boerderij en zwaait naar me als ik dichterbij kom. Ik denk dat ze begin dertig is. Op een bankje voor de stallen hoort ze mijn verhaal aan. Ze lijkt niet erg onder de indruk van mijn verontwaardiging. Dan zet ze haar koffiekopje neer en vraagt me rustig: ‘Is het ooit in je opgekomen dat vrouwen op Terschelling misschien iets beters te doen hebben dan zich druk maken om een of ander verkleedfeest?’ Ik voel dat ik rood word. ‘Op het eiland nemen meer dochters dan zonen familiebedrijven over. Er zitten vrouwen in de gemeenteraad, ze zingen in het mannenkoor, werken op de bus. Er is geen reden en bovendien geen tijd om ons in te vechten in een traditie waar voor ons niets te halen valt’. Dan realiseer ik me dat ik op de boot ben gestapt met mijn kleine, Amsterdamse, academische waarheid. Ik heb aannames gedaan over vrouwenrechten op basis van een eeuwenoud feest dat ééns per jaar wordt gevierd. Het schrikbeeld waarmee ik al de hele dag rondloop, de zielige, onderdrukte Terschellingse vrouw, is een verzinsel. Er hoeft niemand gered te worden. Een zeker niet door mij.

 

Dit verhaal werd geschreven in het kader van Oerol 2018. Leden van de Decamerone-redactie verzamelden verhalen op Terschelling die werden gebruikt als inspiratie voor het Virtual Reality Lab (door Oneseconds i.s.m. Likeminds en Oerol). Daar zijn 15 t/m 24 juni 2018 interactieve ervaringen te beleven geïnspireerd door deze verhalen van het eiland. Meer info.

EILANDVROUW
Terug naar het overzicht