Thema's
Open

Orthodoxie

Picture of Matthijs
Road of broken hearts door Matthijs van Maltha 24 Juni 2016

Ergens aan die kant van de stad woonden de Serviërs, zo had mijn gids gewezen toen ze haar vinger op de berghellingen aan de oostkant van de Neretva richtte. Woonden, want de meesten van hen waren er na de oorlog niet teruggekeerd. Mijn gids wist niet veel over de wijk. Zelf had ze nooit een reden gehad om er naar toe te gaan. Meer dan het aanwijzen van een orthodoxe kathedraal, die als een stipje tegen de helling lag, had ze niet kunnen doen.

Gedreven door het idee het stadsdeel niet te mogen overslaan steken mijn reisgenoot en ik de Lučki most over. Onder ons klotst het snelstromende, groenblauwe water van de Neretva. Op de oostoever slaan we een straatje in dat tegen de helling op omhoog loopt. Hier begint onze klim richting de Servische wijk. Langs de straat bepalen metalen poorten en huizen met gesloten luiken het beeld. Er wonen hier mensen, maar dat ze hier wonen houden ze liever voor zichzelf, zo schijnt het.

Van achter ons nadert een auto. Langs de kant van de weg staand laten we hem passeren. Het is een bemodderde Toyota-terreinwagen, een autotype dat op deze helling niet onhandig lijkt. Zelf moet ik er niet aan denken door deze straat omhoog te rijden. Vooral de gedachte aan mogelijke tegenliggers benauwt me. Toch zou het beklimmen van de helling per auto een stuk minder vermoeiend zijn dan te voet.

Zigeunervrouwen lopen langs de stilstaande rij

Bovenaan de helling steken we met een tunneltje onder de hoofdweg naar Buna en Čapljina door. Op de weg staan de auto’s toeterend stil. Zigeunervrouwen lopen langs de stilstaande rij en kloppen bedelend aan de raampjes. In draagzakken om hun nek voeren ze kinderen mee. Die kinderen zullen een jaar of die zijn, en eigenlijk al te groot om in een draagzak te passen. Vermoedelijk uit effectbejag hebben de vrouwen er toch voor gekozen de last op deze manier mee te torsen.

Zittend op een steen is er een kort momentje van rust. Vanaf hier is te zien hoe het dal van de rivier zich naar het zuiden verbreedt tot een vallei. De landerijen in de vallei liggen braak, en onder de lichtgrijze hemel is het een wat mistroostig panorama. Achter ons is een begraafplaats. De onderste grafzerken lijken vrij recent te zijn, naarmate de graven hoger op de helling liggen worden ze ouder. Op de grafzerken staan teksten in het Cyrillisch. Dit moet in ieder geval het juiste gedeelte van de stad zijn.

Verder langs de weg staat de kathedraal, die de gids als een stipje tegen de berghelling had aangewezen. Van het gebouw staan alleen nog de buitenmuren overeind. Er staan steigers om de muren heen. Enkele nieuwe stukken steen doen vermoeden dat er aan de kathedraal gewerkt wordt, of dat er in ieder geval een poging wordt ondernomen verder verval tegen te gaan.

Nergens vallen er bouwvakkers te ontwaren

De staat van de kathedraal stelt me teleur. Ik had zin gehad in een bezoek aan een orthodoxe kerk, met bebaarde priesters en krasse oude vrouwtjes die huilend iconen aanbidden. Mijn fantasie zal wat Dostojevskiaans beïnvloed zijn geweest, maar tussen de overgebleven buitenmuren is het niet mogelijk te ontdekken hoe het religieuze leven er hier dan wel uit heeft gezien.

Ondanks de steigers rond het gebouw is er niemand bezig. Nergens vallen er bouwvakkers te ontwaren. Behalve de steigers kan ik op het kerkterrein ook geen bouwmaterialen onderscheiden. Onderaan de trappen die naar de kathedraal leiden staat een groepje mensen. Een divers gezelschap van jong en oud, mannen en vrouwen. Sommigen staan, anderen zitten. Een paar van de mannen dragen werkkleding, maar ze wekken niet de indruk de ontbrekende bouwvakkers te zijn. Hoewel het gezelschap ontegenzeggelijk bij elkaar hoort praten ze niet met elkaar. Sommigen eten of drinken iets, maar meer dan dat gebeurt er in het groepje niet.

Veel meer is er op deze plek niet te zien. Er is een uitzicht over het dal en het centrum van de stad dat daar in ligt. Maar op een grijze dag als vandaag doet dat niet bijzonder fraai aan. We besluiten de afdaling naar het stadscentrum in te zetten. Ik wijs het dal in, in de richting van het centrum. Het groepje dat onderaan de trap naar de kathedraal staat merkt mijn beweging op, en sommigen beginnen in dezelfde richting te wijzen. Met rasse schreden beginnen we bergafwaarts te lopen.

Orthodoxie
Terug naar het overzicht