Thema's
Censuur

Stilzwijgen

Picture of August
Column door August de Leeuw 8 Mei 2014

Een moment van bezinning. Twee ademloze minuten, haast heilig voor heel het land.

In het middelpunt, op de Dam van de hoofdstad, ik en de rest. We zwijgen.

Duiven vliegen geruisloos over de honderden hoofden om me heen, alsof hun vleugels zich ook aan de traditie houden. Een vrouw naast me traant dunne lijnen over haar oude gezicht en houdt haar man vast. Iets klopt niet aan het stel, maar ik kan niet plaatsen wat.

Rechts van me rolt een gezette man geërgerd met zijn ogen als een meisje zich tot het uiterste rekt om een foto te kunnen maken van het Nationaal Monument, waar tientallen oorlogsslachtoffers in uniform zitten, omringd door kransen.

Trompetgeschal weerklinkt door de dode lucht, en ik voel de spanning snel wegzakken. Men mag weer ademen, bewegen, vrij denken, eten en drinken zonder de zorgen van de doden in hun geweten. De gezette man vangt mijn blik op en glimlacht verontschuldigend. Hij heet Bob, een Britse toerist die de Dodenherdenking midden in zijn drieweekse vakantie zag vallen, en er het beste van heeft gemaakt.

 

You can't capture the feel of this crowd on a surface

“It’s not about the pictures, is it?” Een retorische vraag als antwoord op mijn opmerking over het meisje. Hij zet een stap naar me toe om het gesprek te vergemakkelijken.

“I mean,” breidt hij uit, “You can’t capture the feel of this crowd on a surface. It’s got depth, right?”

Bob wijst ongegeneerd naar twee mannen die voor hem hadden gestaan.

“Those two were whispering during the two minutes just now. But it’s not about the silence, is it?” Ik kijk hem aan met een vragende blik. Waar gaat de Dodenherdenking over, als het niet om de stilte gaat? “It’s about being quiet.” Het gaat niet om de stilte, maar om het zwijgen.

De daad zelf, niet de consequentie is belangrijk. Wijze woorden die me versteld doen staan.

Bob wordt gebeld, verontschuldigt zich, groet me nogmaals en verdwijnt in het gedrom terwijl hij zijn telefoon naar zijn oor brengt. Met de wijsheid van een Brit merk ik het oude stel weer op.

De vrouw draagt een trouwring. Hij niet. Wie is deze man? De broer van een overleden echtgenoot? Zijn ze samen hierheen gekomen om haar man te gedenken?

De twee lopen uit mijn zicht, terwijl de gesprekken om me heen steeds harder klinken. De massa heeft de heiligheid afgeschud en waagt het weer hardop te praten.

Ik ga op mijn tenen staan om te proberen het gevoel van de groep op een oppervlakte te vangen.

 

Stilzwijgen
Terug naar het overzicht